Elk koelsmeermiddel laat een chemische vingerafdruk achter op het werkstuk.
Die vingerafdruk is niet willekeurig maar voorspelbaar vanuit de formulering: wie weet wat erin zit, weet wat erop achterblijft. Dat inzicht is het vertrekpunt van de KSM-whitepaper ‘Verspaningsvloeistoffen voor Clean Verspanen 2026’, de derde in een driedelige serie.
De reinheidseis verschuift van de achterkant van het proces (intensiever reinigen) naar de voorkant (schoner produceren). Het koelsmeermiddel staat in die verschuiving centraal: het is de enige procesvariabele die direct bepaalt welke chemische stoffen op het werkstuk achterblijven.
Zeven vloeistoftechnologieën vergeleken: Deel 2, MQL, droog en koolwaterstofvrij
Na de vier conventionele technologieën die in deel I werden toegelicht (klik HIER) behandelt dit artikel de andere drie alternatieven. Het geheel wordt vervolgens afgesloten met een vergelijkingsmatrix die alle zeven koelsmeerconcepten naast elkaar plaatst.
5. Minimaalsmering (MQL)
- MQL spuit 5–50 ml/uur smeerolie direct op de snijzone. Basisolie: doorgaans veresterde plantaardige oliën of synthetische esters.
- Residuprofiel: aanzienlijk minder volume dan conventionele systemen, maar het residu dat er wél is, is geconcentreerd en onverdund. Veresterde oliën hechten sterk aan metaal. MQL verkleint het residuprobleem, het lost het niet op.
- Reinigingsbehoefte: lager dan neat oils, maar het geconcentreerde esterresidu vereist alsnog chemische reiniging.
6. Droogverspaning en cryogene koeling
- Droogverspaning zonder vloeistof of met CO2/LN2 als koelmedium.
- Residuprofiel: geen vloeistofresidu: het schoonste concept vanuit contaminatieperspectief.
- Beperkingen: beperkt tot specifieke materiaal-bewerkingscombinaties.
- Droogverspaning genereert extreme thermische belasting.
- Cryogene koeling vereist gespecialiseerde machine-uitrusting en is economisch alleen verantwoord bij hoogwaardige materialen (titanium, inconel). Voor de meeste industriële verspaningen is dit geen realistisch alternatief.
7. Koolwaterstofvrije, watergebaseerde concepten
- Watermengbaar koelsmeermiddel zonder minerale oliën en zonder synthetische esters: koolwaterstofvrij in de strikte zin. Additieven uitsluitend uit niet-HIO-bronnen (farmaceutische, cosmetische en voedingsmiddelenadditieven).
- Residuprofiel: het laagste van alle watermengbare technologieën. Volledig wateroplosbaar residu, afspoelbaar met demiwater. Geen filmische laag, geen Weak Boundary Layer, geen koolwaterstofresidu.
- HIO-risico: laag, mits de formulering structureel vrij is van HIO-elementen: niet door additievensubstitutie, maar door een fundamenteel ander formuleringsparadigma.
- Reinigingsbehoefte: minimaal. In sommige gevallen volstaat een eenvoudige waterspoeling.
Vergelijkingsmatrix: alle zeven naast elkaar
Voegen we nu de vier conventionele technologieën die in deel I werden toegelicht (klik HIER) samen met de drie die hierboven zijn beschreven, dan ontstaat onderstaande vergelijkingsmatrix.
De koolwaterstofvrije, watergebaseerde technologieklasse scoort op, alle voor clean verspaning relevante criteria, het gunstigst van alle watermengbare alternatieven. Droogverspaning scoort theoretisch beter maar is slechts voor een beperkt toepassingsgebied realistisch.
Ten slotte plaatsen we nog een terminologische kanttekening: ‘olievrij’ betekent in de markt vaak: vrij van minerale olie, maar wel met synthetische esters of polyglycolen. Dit zijn koolwaterstofhoudende smeermiddelen die een filmisch residu achterlaten.
Wij spreken bewust van koolwaterstofvrij: geen minerale olie én geen synthetische esters. Dit is de technologieklasse waartoe Aquaslide behoort, momenteel het enige product op de Europese markt dat koolwaterstofvrij is én geen HIO-elementen in het concentraat bevat.
Onze whitepapers
KSM heeft drie zeer interessante whitepapers over Clean Verspanen ontwikkeld. Deze zijn te downloaden via onderstaande button.
Voor meer informatie kunt u altijd contact opnemen.
Volg KSM op LinkedIn
Meteen op de hoogte zijn van o.a. nieuwe producten en/of oplossingen, KSM nieuws en interessante artikelen/video’s? Volg ons dan via LinkedIn en ontvang automatisch updates.
Wilt u ook maximaal produceren tegen minimale kosten?
KSM heeft haar jarenlange ervaring en kennis, topkwaliteit producten én veelzijdige service gebundeld in de RCL (Reliability Centered Lubrication) methode. Hierdoor wordt stapsgewijs, zowel op product- als procesniveau, de klant begeleid naar het maximaal produceren tegen minimale kosten door middel van optimaal (smeertechnisch) onderhoud.
Het resultaat: productiemaximalisatie, een verlaging van risico’s en tot wel 30% kostenbesparingen.
